فلسفه و تاریخ طب، قسمت4: معرفی طب سوزنی
صهیون پژوه: در ادامه مباحث فلسفه طب و انواع مکاتب طبی به نظرم رسید که به همراه معرفی سایت انجمن طب سوزنی ایران، مقاله ای از سایت ایشان بیاورم. این مقاله را می آورم تا علیه انحصارگرایی مفرط طب پوزیتیویستی غربی، که در دانشگاه های ما تدریس می شود، قدمی هر چند کوچک برداشته باشم. چرا که سیطره تفکر غربی بر دانشگاه های سکولار ما، از دیر باز مورد نقد دلسوزان و اندیشمندان ایرانی بوده است. خصوصا در رشته های پزشکی، این غربزدگی دو صد چندان بوده است. لذا باید با مطالعه و ترجمه و دقت در فلسفه های مضاف و تمدن اسلامی و فلسفه طب، درباره تاریخ طب در اسلام و تمدن اسلامی و فلسفه طب و نقد طب پوزیتیویستی مدرن، بیش از گذشته تلاش کنیم. (در همین باره این سایت هم دیدنی است: درمانگر، نشریه تخصصی طب سنتی و مکمل )
نحوه اثر طب سوزني بر اساس علم فلسفه طب چيني و علم طب غرب
در فلسفه طب چيني عقيده بر اين است كه هر پديدهاي در دنيا دو جنبه متضاد در خود دارد و اينها را يه نامهاي يين (Yin) و يانگ (Yang) ميشناسند (به عبارتي يين نيروي منفي و يانگ نيروي مثبت است).اين دو هميشه با هم تركيب ميشوند تا يك كل را شكل دهند، به گونهاي كه هيچيك از اين دو به تنهايي نميتواند وجود داشته باشند. اين سيستم تعامل و تقابل دوجانبه ميان يين و يانگ در توضيح پديدههاي حياتي و اختلالات بدن، آسيبشناسي بيماريها و درمان آنها اهميت دارد.
بالانس بودن اين دو باعث تعادل و سلامتي در بدن ميشود. از طرف ديگر قطبيت ديناميك ميان يين و يانگ باعث به جريان درآمدن انرژي حياتي ميشود(در زبان چيني به آن Qi ميگويند).
اين انرژي در مسيرهاي مشخصي به نام مردينها (Meredians) يا كانالها يمخصوصي كه قابل مشاهده نيستند، در جريان است. انرژي حياتي در بدن همواره در چرخههاي ثابتي جريان دارد، و هرگونه اختلال در جريان آن باعث ظهور بيماري ميگردد. به طور كلي دوازده ععد كانال اصلي طب سوزني در بدن وجود دارد كه نقاط كدبندي شده كلاسيك بر روي اين كانالهاي اصلي هستند.سوزن زدن يا تحريك مناسب اين نقاط باعث تسهيل در جريان انرژي حياتي و بالانس يين و يانگ در ارگانهاي داخلي بدن ميگردد، كه اين عمل به بهبودي خودبخودي بدن كمك ميكند
امروزه در طب غرب تحقيقات وسيعي جهت تعيين ماهيت درماني طب سوزني به عمل آمده است، كه نشان ميدهد طي اين درمان تغييرات و محصولات بيولوژيكي زيادي در بدن بوجود ميآيد.در اينجا به چند مورد اشاره ميشود:
1-پتانسيل الكتريكي نقاط طب سوزني نسبت به ساير مناطق بدن متفاوت است و آنها نقاط هدايت كننده الكتريكي واكنشداري هستند.(Ractive electro permeable points) كه با نواحي نزديك پوست ارتباط دارند.تحريك اين نقاط بر جريانات الكتريكي بدن اثر گذاشته كه در آن ترميم عصب و تنظيم فعاليت عضلات و يا ساير ارگانهاي مربوطه آن در بدن مؤثر است.
2-در طي درمان با طب سوزني پيامهايي توسط اعصاب محيطي به سيستم عصبي مركزي منتقل ميشوندو باعث آزاد شدن موادي ميگردند كه داراي خاصيت تسكيني يا ضد درد و ضد التهابي هستند، (موادي از قبيل: اندروفين، انكافلين، سروتونين، ...)
3-با تحريك يك سري اعصاب بخصوص ميتواند بر سيستم خودمختار بدن اثر نموده و بر ترشحات هورموني، انقباضات عضلات غيرارادي، سيستم ايمنيو ... اثر بگذارد.
4-در طي درمان طب سوزني فيبرهاي مهار كننده درد بيشتر فعال ميشوند.
5-از نظر جنينشناسي تكامل دستگاه عصبي و پوست هر دو از اكتودرم ميباشد، لذا با ايجاد هرگونه اختلال عضوي در بدن نقاط خاصي در سطح بدن حساس شده و يا پتانسيل الكتريكي آن نقاط تغيير مييابد. از طرفي اين تكامل در جنينشناسي، ارتباط اغلب نقاط طب سوزني با سيستم نورواندوكرين را توجيه مينمايد، كه با سوزن زدن به اين نقاط ميتوان از طريق پايانههاي بخصوص عصبي، تحريكات درماني مؤثر در عضو بيمار شده ايجاد نمود.
6-همچنين تحريكات طب سوزني باعث تسهيل جريان سيستم گردش خون (بخصوص ميكروواسكولر) در موضع مورد نظر ميشود كه در نتيجه مواد التهابي از ناحيه مذبور دور شده و باعث تغذيه كافي و مناسب بافت آسيبديده ميشود.
7-به كمك علم تشريح ثابت شده كه نقاط طب سوزني به ساختمانهاي بخصوص آناتوميك بدن نزديك هستند، مانند: نقاط اتصال اعصاب حركتي به عضلات، اعصاب محيطي بزرگ، نقاط خروجي اعصاب پوستي از فاسياي عمقي، نقاط دو شاخه شدن اعصاب محيطي و ... به طور خلاصه طب سوزني با عملكردهاي خاصي ميتوانند بر اغلب قسمتهاي بدن اثر نمايند.
منبع: ارومیه - آقای دکتر امیر اِِیپکچی زاده - متخصص طب سوزنی از سایت انجمن طب سوزنی ایران
*درهمین زمینه این مقالات را نیز ببینید: مصاحبه با دکتر ریخته گران درباره فلسفه طب / همچنین:مقدمه ای بر طب مکمل وهمچنین: محصولات غذایی تمدن وحشی غرب،مضر برای روح و جسم+عکس های تکان دهنده از آزار جانداران / * همچنین: زیانهای غذا در دنیای وارونه (غذاهای آماده و سریع؛ تهدیدکننده سلامت) مجله طوبی، پائیز87، شماره 30. / * همچنین: ◄از فلسفه به پزشكي ◄نگاهي به معنا و مسائل فلسفه پزشكي فهرست مطالب این مقاله ارزشمند: ۱- سير تاريخي فلسفة پزشكي ۲- سه رويكرد عمده به فلسفة پزشكي ۳- نگاه متافيزيكي به پزشكي ۴- معرفتشناسي پزشكي / * همچنین: * نقش علوم انساني در تحول پارادايمي طب / نگاهی به گذشته حال و آینده دندانپزشکی / عقاید ابن سینا درباره سرطان / طب و داروسازی در اندلس / طب در یونان باستان / تاریخچه ی حجامت در ایران / طب پیشگیری از دیدگاه ابنسینا / آیا حجامت در سلامتی بدن موثر است؟ / پزشکی در ایران باستان / طب و داروسازی در اندلس / تاریخچه بیمارستان سینا / جایگاه داروسازی و زکریای رازی در تمدن اسلامی / مجادله طبی و خواندنی امام صادق با طبیب هندی!
بسم الله الرحمن الرحیم